Paroles inouïes

J'ai le plaisir de vous inviter à ma prochaine exposition intitulée Actions de Grâce, Paroles inouïes à la Galerie CLJP Originals à Bruxelles. Je remercie Carine Lauwers la créatrice responsable de la galerie pour sa générosité, sa confiance et son courage. L'exposition aura lieu  du 29 janvier au 18 février 2012. Nous espérons vous recevoir au vernissage le 29 janvier de 14 h à 18 h. Je serai présent à la galerie les samedi et dimanche après-midi suivants. Voici le premier texte écrit pour présenter l'exposition.  

À quinze ans, alors que je commençais mes études d’art, je connus la joie éblouissante de rencontrer la fulgurante beauté d’une oeuvre d’art, celle de L'Agneau Mystique, le retable des frères van Eyck. Cherchant à sonder cette illumination inaugurale, à comprendre ce prodige, je réalisai que cette expérience ne pouvait se dire avec des mots mais qu’elle pouvait seulement être vécue à nouveau par de nouvelles rencontres avec les oeuvres d’art ou approchée par l’expérience d’un faire, par l’art lui-même, par l’acte de peindre et de voir la peinture se faire devant moi et en moi. Je découvris ainsi que la beauté, l’art, l’amour et la vie ne font qu’un et que tout cela est en vérité un miracle permanent ! Ainsi, ce que Kandinsky avait appelé la Nécessité intérieure ne désignait pas seulement la Voix intérieure et impérieuse qui pousse l’artiste à accomplir les oeuvres qu’il porte en lui, mais encore, et d’un même mouvement, l’accomplissement de sa propre vie comme la seule oeuvre véritablement essentielle, puisqu’elle est celle que l’Esprit créateur accomplit en lui. De même, ce que Kandinsky avait appelé la dualité de l’extérieur et de l’intérieur ou ce que Paul Klee voulait dire en prétendant rendre visible l'invisible ne concernait pas seulement les oeuvres, ni la seule personne de l’artiste, mais tous les vivants puisque les oeuvres d’art qui apparaissent dans le monde visible apparaissent aussi dans l’âme des vivants qui les éprouvent, leur révélant ainsi, pour autant qu’ils s’y consacrent, leur propre réalité vivante invisible.  

Me joignant en tout à Kandinsky, à Klee et à tant d’autres prédécesseurs, pour lesquels l’art est spirituel ou n’est rien, je m’étais forgé ma conviction que les oeuvres d’art, de tous les arts, comme d’ailleurs toutes les oeuvres humaines dignes de ce nom, n’ont de sens que si elles sont nécessitées par l’Esprit et pour l’Esprit, c’est-à-dire par la Vie et pour la Vie. La Nécessité intérieure n’étant rien d’autre que la Nécessité de la Vie, la Parole de Dieu à l’oeuvre en tous les vivants à chaque instant. 

Seulement, la vocation spirituelle des arts, la possibilité qu’ils ont de nous arracher à l’enfer des objets dans lequel nos vies sont tombées, celle de révéler notre intériorité et de pétrir nos âmes pour y faire lever l’Esprit vivant, celle de faire connaître à nos coeurs le don gratuit et miraculeux de la Beauté, de la Vie et de l’Amour, la faculté qu’ils partagent avec les rites et les sacrements de nous rassembler en une communion spirituelle invisible, tout cela n’est plus d’actualité pour notre époque, ni pour sa politique culturelle, ni pour les musées, ni pour les arts contemporains et leurs agents, encore moins pour le marché de l’art, du spectacle et du divertissement, sinon dans la marge, l’exception, la clandestinité, la résistance, le non dit. 

La déchéance des arts, de la culture et de la civilisation est spirituelle et provient de la surdité des hommes à la Nécessité intérieure et invisible :  la Parole de la Vie en eux. 

Cette surdité des hommes à la Vie a produit l’absurdité d’un monde devenu invivable. 

La surdité des hommes de ce monde a produit l’absurdité de la Technique qui les régit désormais intégralement. L’Âge de la Technique est celui de la Méthode scientifique appliquée systématiquement au monde, à la nature et aux vivants, la Science dévoyée en idéologie scientiste qui conduit progressivement  la nature et l’humanité à la destruction.

Il n’est pas inutile que je rappelle ici brièvement que la Technique, comme la Science, se veut objective par principe, sa méthode exclut donc la subjectivité, à savoir nos affects qui sont irréductibles à ses calculs, et nos sentiments qui sont sources d’erreur.

Or, comme l’a montré Michel Henry, et comme chaque vivant pourrait le vérifier en lui, la vie dont nous vivons est absolument subjective et affective, à la différence des objets et des machines qui n’éprouvent rien, la vie elle ne s’éprouve que vivante, ne cessant d’être affectée par la joie ou la souffrance, par l’espoir ou la peur, la nostalgie, la mélancolie, la colère, l’amour, dégoûtée par la laideur, comblée par la beauté,  élevée par la musique et ainsi de suite...

Comment alors des vivants peuvent-ils vivre dans un monde qui a été transformé de fond en comble par un système objectif qui exclut par principe leur vie subjective et ses nécessités intérieures et dont les opérateurs ont perdu le contrôle ?  

Ils ne le peuvent plus. Et c’est au rejet de ce monde absurde, inhumain et invivable que nous assistons aujourd’hui.

Chers amis, la vraie vie est vécue hors du monde. Et je suis sorti de ce monde depuis longtemps, depuis toujours en vérité, tout en continuant à y exister : cette dualité vie intérieure invisible /existence extérieure visible, étant la duplicité de tous les vivants, dont je viens de vous parler. 

Or, notre appartenance à la Vie invisible, la Vie elle-même, en la Personne de Jésus Christ, est venue la dire dans le monde visible aux sourds et aveugles que nous sommes : « Vous n’êtes pas de ce monde »  ou  « Le Royaume de Cieux est en vous »  ou  «Là où vous êtes en mon Nom, je suis au milieu de vous»  et « Je Suis la Voie, la Vérité et la Vie » et bien d'autres...

Paroles inouïes 

Le Royaume des Cieux - le Paradis de la Vie, de la Beauté et de l’Amour - est en vous, et les oeuvres d’art peuvent nous en entrouvrir la Porte.  

L’exposition Paroles inouïes espère humblement vous faire entendre à nouveau, surgies de l’absurdité d’un monde déchiré, les Paroles inouïes de la Vie invisible. 


Suivez cet événement sur Facebook 

Ongehoorde Woorden

Toen ik ongeveer 15 jaar oud was, en aan mijn kunstopleiding begon, had ik het enorme  geluk op een dag oog in oog te komen staan met de verblindende schoonheid van een kunstwerk, het Lam Gods van de gebroeders van Eyck. Terwijl ik deze eerste openbaring probeerde te doorgronden, en het wonder er van probeerde te begrijpen, werd me duidelijk dat ik geen woorden zou vinden om het te beschrijven. Ik zou de ervaring alleen kunnen herbeleven in de ontmoeting met andere kunstwerken of door zelf kunstwerken te maken waarbij ik het schilderij voor mijn ogen, maar ook in mijzelf zou zien ontstaan. Ik ontdekte dat schoonheid, kunst, liefde en leven één zijn, en dat dat waarlijk een voortdurend wonder is! Wat Kandinsky ‘de innerlijke noodzakelijkheid’ noemt verwijst op die manier niet enkel naar de innerlijke en dwingende Stem die de kunstenaar ertoe aanzet om de kunstwerken die reeds in hem aanwezig zijn te realiseren, maar ook, en tegelijkertijd, naar de verwezenlijking van zijn eigen leven als het enige en essentiële kunstwerk, aangezien het dat is wat de scheppende Geest in hem creëert. Op dezelfde manier gaat het bij wat Kandinsky ‘de dualiteit tussen uiterlijk en innerlijk’ noemt, en wat Paul Klee bedoelt met ‘het onzichtbare zichtbaar maken’, niet enkel over kunstwerken, en ook niet enkel over de kunstenaar zelf, maar over alle schepselen, aangezien kunstwerken die in de wereld verschijnen, ook verschijnen in de ziel van degenen die ze waarnemen. In hun ziel onthullen ze, voor zover de toeschouwer dat toelaat, diens eigen levende en onzichtbare realiteit.

Net als bij Kandinsky, Klee en velen met hen voor wie kunst spiritueel is of niet is, vormde zich mijn overtuiging dat kunstwerken, in welke vorm dan ook, en uiteindelijk elke menselijke arbeid die naam waardig, enkel zin hebben als ze de genoodzaakt zijn door en voor de Geest, door en voor het Leven. De innerlijke Noodzakelijkheid is niets anders dan de Noodzakelijkheid van het Leven, Gods Woord aan het werk in alle mensen, op elk ogenblik.

Maar het spirituele doel van de kunst, haar inherente mogelijkheid ons te ontrukken aan de materiële hel waarin onze levens zijn terecht gekomen, ons innerlijke te openbaren en onze ziel zo te kneden dat de levende Geest er uit kan oprijzen, onze harten te openen voor de belangeloze en wonderlijke gave van Schoonheid, van Leven, van Liefde, de eigenschap die kunst deelt met riten en sacramenten om mensen samen te brengen in een onzichtbare spirituele gemeenschap, dat alles is niet meer actueel in onze tijd, niet voor de culturele politiek, maar ook niet voor de musea, de hedendaagse kunsten en haar beoefenaars, en nog minder voor de markt die zich bezig houdt met kunst, spektakel en ontspanning, tenzij ergens in de kantlijn, de uitzondering, het verborgene, het verzet, het niet-gezegde.

Het verval van kunst, cultuur en beschaving is spiritueel en komt voort uit de doofheid van de mens voor de innerlijke en onzichtbare Noodzakelijkheid: het Woord van het Leven in de mens. Deze doofheid van de mens voor het Leven heeft een absurde wereld voortgebracht waarin een mens nog moeilijk kan leven.

De doofheid van de hedendaagse mens heeft de absurditeit van de Techniek voortgebracht die hem desondanks volledig in zijn greep heeft. De Tijd van de Techniek is die van de wetenschappelijke Methode die systematisch wordt toegepast op de wereld, de natuur en op de mensen, een Wetenschap ontaard in een wetenschappelijke ideologie die de natuur en de mensheid stelselmatig naar hun ondergang leidt.

Ik wil er hier nog op wijzen dat Techniek, net als Wetenschap, gebaseerd is op objectiviteit, een methode die subjectiviteit uitsluit, en dus ook ons gemoed dat niet te herleiden is tot cijfers, en onze gevoelens die gevoelig zijn voor fouten. En dat terwijl, zoals Michel Henry aantoont, en zoals elke mens zelf kan ervaren, het leven dat wij leven absoluut subjectief en affectief is. In tegenstelling tot voorwerpen en machines die geen ervaringen kennen, ervaart het leven zich als levend, voortdurend beïnvloed door geluk of lijden, door hoop of angst, door nostalgie, melancholie, woede, afkeer van het lelijke, vervulling door het schone, verheven door muziek, enzovoort.

Hoe kunnen mensen dan leven in een wereld die van begin tot einde bepaald wordt door een objectief systeem dat principieel hun subjectieve leven en innerlijke noodzakelijkheden uitsluit en dat niet meer te controleren is?

Mensen kunnen dat niet meer. En het is aan de afwijzing van deze absurde, onmenselijke en onleefbare wereld dat wij hier en nu willen bijdragen.

Beste vrienden, het echte leven wordt geleefd buiten de wereld. En ik ben sinds lang weggetrokken uit deze wereld, eigenlijk al sinds het begin, terwijl ik er toch in blijf bestaan. Welnu, dat is de dualiteit van het onzichtbare innerlijke leven en het zichtbare uiterlijke leven waar ik het eerder over had. 

Het onzichtbare Leven, het Leven zelf, heeft het in de persoon van Jezus Christus in de zichtbare wereld verkondigd aan de doven en blinden die wij zijn:  “Gij zijt niet van deze wereld”, of nog “Het Koninkrijk der Hemelen is in u”, “Waar gij in mijn naam samen zijt, ben ik in uw midden”.

Ongehoorde Woorden.

Het Rijk der Hemelen - het Paradijs van het Leven, de Schoonheid en de Liefde - is in u, en kunstwerken kunnen ons helpen de poort er naar toe te vinden.

De tentoonstelling “Ongehoorde Woorden” hoopt op een bescheiden wijze doorheen de absurditeit van een verscheurde wereld de ongehoorde Woorden van het onzichtbare Leven hoorbaar te maken.


Traductie Carine Lauwers